Địa danh Bắc Kạn có từ bao giờ

Cập nhật 27/03/2020 07:49:00

Ngày 11/4/1900, toàn quyền Đông Dương ra Nghị định tách một phần đất thuộc tỉnh Thái Nguyên thành lập tỉnh Bắc Kạn gồm bốn châu: Bạch Thông, Chợ Rã, Thông Hoá (sau đổi thành Na Rì) và Cảm Hoá (sau đổi thành Ngân Sơn). Như vậy tên Bắc Kạn chỉ có từ 120 năm trước hay có từ khi nào ? Nhân dịp kỷ niệm 120 năm thành lập tỉnh Bắc Kạn, phóng viên Đài phát thanh và Truyền hình Bắc Kạn đã tìm hiểu về vấn này.

Ông Hà Văn Viễn ở thôn Nà Rì, xã Dương Quang, Thành phố Bắc Kạn là người  đam mê công tác nghiên cứu lịch sử văn hóa, con người vùng đất của quê hương. Bên những sử liệu quý về Bắc Kạn do chính ông sưu tầm, ông Viễn cho rằng, tuy năm 1900 tỉnh Bắc Kạn mới được thành lập nhưng địa danh Bắc Kạn đã có từ xa xưa, được nhiều tác phẩm ghi chép lại. Trong cuốn  Đại Việt địa dư toàn biên của tác giả Nguyễn Văn Siêu sinh năm 1799  mất năm  1872 được Viện sử học và nhà xuất bản Văn hóa Hà Nội sưu tầm xuất bản năm 1999, tại trang 434 có viết rõ: Hồ Ba Bể trong phố Bắc Kạn, châu Bạch Thông có một dải sông nhỏ phát nguồn từ xã Cổ Đạo qua xã Cao Chi đến xã Thượng Giáo.
Ông Hà Văn Viễn, thôn Nà Rì, xã Dương Quang , thành phố Bắc Kạn cho biết: "Cuốn này có hai chũ Bắc Kạn, ông ấy bảo hồ Ba Bể trong phố Bắc Kạn. Ông này sinh và mất ở thế Kỷ 18"

Phóng viên Ngọc Doanh và Ông Hà Văn Viễn ở thôn Nà Rì, xã Dương Quang, Thành phố Bắc Kạn đang nghiên cứu lịch sử văn hóa Bắc Kạn.
Sách đại Nam nhất thống trí, do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn thời vua Tự Đức. Có thể coi đây là bộ sách lớn nhất và quan trọng nhất về địa chí Việt Nam dưới thời phong kiến được nhà xuất bản Khoa học  xã hội , Hà Nội  xuất bản năm 1971. Ở trang 164 , 165 có ghi “ Cửa Bắc Kạn ở châu Bạch Thông ; trang 166, 167 cũng đã nhắc tới phố Bắc Kạn
 Ông Hà Văn Viễn, thôn Nà Rì, xã Dương Quang , thành phố Bắc Kạn cho biết: "Cuốn này sách sử nhà nguyễn, hồi ấy thị xã Bắc Kạn chưa có, chỉ có chợ Dương Quang "
Trong Sách “ Sổ tay địa danh Việt Nam “ của tác giả Đinh Xuân Vịnh trang 54 cũng có viết ” Bắc Kạn phủ xưa” thuộc tỉnh Bắc Kạn , đồn binh thời phong kiến.  Còn đây là những sử liệu  do chính ông Viễn chép lại nội dung trong cuốn  “ Tên làng xã Việt Nam đầu thế kỷ 19” của Viện nghiên cứu Hán Nôm do Dương Thị The , Phạm Thị Thoa dịch và biên soạn có ghi Châu Bạch Thông , tổng Nông Thượng , phố Bắc Kạn…
Ông Hà Văn Viễn, thôn Nà Rì, xã Dương Quang , thành phố Bắc Kạn chia sẻ: "Theo cuốn Sổ tay địa danh Việt Nam “ của tác giả Đinh Xuân Vịnh tên Bắc Kạn đã có từ thòi Lê cách đây 500 rồi.  Tôi về truờng địa học khoa học xã hội nhân văn tôi chép làng xã Việt Nam trong đó có viết tên Bắc Kạn viết làng xã tỉnh Bắc Kạn xuất bản ăm 1928 ".
Ngoài ra, theo ông Viễn,  trong tạp chí xưa và nay của cơ quan Hội Khoa học lịch Sử Việt nam số 587 cũng có bài  nhắc tới  các quan nhà Lê đi tuần tiêu các xứ Khoái Châu, Bắc Kạn, Lạng Giang để chặn quân Minh ở hai vùng Lưỡng Quảng sang. Trong quá trình nghiên cứu về địa danh Bắc Kạn, ông Viễn cũng có thấy một số sách có viết “ Địa danh Bắc Kạn xưa người Tày gọi là Bắc Kạm nghĩa là cửa ngõ . Về sau được người Pháp phiên âm thành Bắc Kạn và  toàn quyền P. Đu – me lấy tên Bắc Kạn đặt làm tên đơn vị hành chính cho tỉnh. ….
Ông Hà Văn Viễn thôn Nà Rì, xã Dương Quang , thành phố Bắc Kạn cho biết: "Tên Bắc Kạn đã có từ thế kỷ 15, trong các sách sử ghi từ thế kỷ 18 "
Như vậy qua các dẫn liệu mà ông Viễn cung cấp thì địa danh Bắc Kạn đã được ghi chép từ thời Hậu Lê cách ngày nay khoảng hơn 500 năm, thậm chí còn lâu hơn nữa. Từ thời phong kiến tới nay, năm trăm năm có lẻ Bắc Kạn đã có nhiều đổi thay, có đường rộng, nhà đẹp, nghèo đói lạc hậu dần lùi xa vào dĩ vãng. Với truyền thống hào hùng và tư duy đổi mới, tỉnh Bắc Kạn sẽ vươn xa hơn nữa trong thời gian tới.
Ngọc Doanh

Tags:

Hiện chưa có bình luận nào, hãy để lại bình luận của bạn về tin tức này.

Nhập bình luận của bạn:

Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.

Gửi bình luận Nhập lại

Dự báo thời tiết

Cập nhật: 21:15 ngày 27/5/2020

Nguồn: Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Bắc Kạn

Nhiệt độ thấp nhất

Nhiệt độ cao nhất

Độ ẩm

1 USD = The request was aborted: Could not create SSL/TLS secure channel. VNĐ

48.790/lượng

Lượt truy cập:

2068684