Chúng tôi làm phim “Bắc Kạn – Những nơi Bác từng qua”

Cập nhật 11/05/2016 11:13:00

Trong tâm khảm mỗi người dân đất Việt, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị cha già muôn vàn kính yêu của dân tộc luôn là một tấm gương tỏa sáng muôn đời về lòng yêu nước, đức hy sinh. Ra đi về thế giới người hiền, Người không những để lại cho chúng ta một sự nghiệp cách mạng vẻ vang mà còn để lại một di sản tinh thần to lớn là tư tưởng tấm gương đạo đức trong sáng, mẫu mực, là kết tinh của những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, của nhân loại và thời đại. Việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cũng như việc sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí về chủ đề “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” luôn là niềm vinh dự, tự hào và là trách nhiệm của mỗi người dân yêu nước…

     Đối với những người làm công tác  phát thanh và truyền hình Bắc Kạn việc có được các tác phẩm viết về Người như một sự thôi thúc. Đó vừa là  trách nhiệm vừa là tình cảm của những người cầm bút đối với Bác Hồ kính yêu. Bởi chính trên mảnh đất Bắc Kạn thân yêu và đầy gian khó này, cách đây hơn nửa thế kỷ đã từng in dấu chân Người. Những bản làng ở Ngân Sơn, Ba Bể, Chợ Đồn, Chợ Mới, Bạch Thông như còn đâu đây vang vọng tiếng nói ấm áp của Người. Như một sự " hữu duyên" - mảnh đất Bắc Kạn với núi rừng hiểm trở, các dân tộc thật thà chất phác một lòng thủy chung với cách mạng thời kỳ trứng nước đã đùm bọc, chở che các cơ sở cách mạng, nuôi dấu cán bộ, trong đó có các vị lãnh tụ của Đảng như Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp và Bác Hồ kính yêu.
    Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Thời gian đã làm phôi phai bao ký ức, quê hương đất nước đã có nhiều đổi thay, nhưng tấm lòng, tình cảm của người dân Việt Bắc nói chung, Bắc Kạn nói riêng với Đảng, Bác Hồ vẫn còn vẹn nguyên như núi rừng quê hương Việt Bắc vẫn bốn mùa xanh, tiếng suối vẫn rì rào hát ca, câu sli, câu lượn, lời then của người Việt Bắc vẫn muôn đời hát về Người… Những kỷ niệm của Bác Hồ kính yêu đối với mảnh đất này luôn nung nấu, thôi thúc chúng tôi chuẩn bị lên đường thực hiện ký sự " Bắc Kạn - những nơi Bác từng qua"...
     Công tác chuẩn bị thực hiện bộ phim này đã được Đài triển khai từ năm 2015. Cơ sở  rất thuận lợi để chúng tôi thực hiện bộ phim này chính là dựa vào cuốn “ Bắc Kạn – Những nơi Bác từng qua” của tác giả Văn Lợi. Ông là nhà giáo về hưu đầy tâm huyết, đã lặn lội bao năm trời đi qua những nơi mà năm xưa Bác đã từng qua, gặp gỡ các nhân chứng, thu thập tài liệu để viết nên cuốn sách đầy ý nghĩa để lại cho mai sau. Dự định là vậy, nhưng do vướng nhiều việc nên cứ phải lùi mãi tới giờ mới bắt tay vào thực hiện được. Lần này Đảng ủy, Ban Giám đốc, Ban Biên tập Đài hạ quyết tâm phải thực hiện bằng được bộ phim này để phát đúng vào dịp kỷ niệm 126 năm ngày sinh nhật của Người, như là một sự tri ân, là tình cảm của những người làm truyền hình Bắc Kạn đối với Bác Hồ muôn vàn kính yêu….
      Sau nhiều cuộc họp bàn chúng tôi đã thống nhất thành phần và phân công đoàn làm phim, gồm: Viết kịch bản và Lời bình: Đặng Minh Thúy; Đạo diễn: Lục Đại Lượng tổ chức sản xuất kiêm phụ trách bay Flycam; quay phim: Trương Văn Thọ; lái xe kiêm phụ quay: Hà Hùng Sơn; Dẫn chương trình và thể hiện lời bình: Mai Ngọc Minh và tôi trực tiếp chỉ đạo sản xuất phim, biên tập. Chúng tôi mong muốn tác giả Văn Lợi sẽ đi cùng đoàn nhưng rất tiếc là đến phút chót vì bận công việc nên ông đã không thể đi cùng…
 
***********
                                           
           Điểm đầu tiên trong cuộc hành trình mà đoàn làm phim đến là huyện Ngân Sơn. Vì biết chặng đường hôm nay phải đi gần 100km nên từ 4 giờ sáng chúng tôi đã dậy lục tục chuẩn bị . 5h00' sáng đoàn bắt đầu khởi hành. Cùng đi với đoàn làm phim hôm nay có một nhân vật rất đặc biệt, đó là nhà văn, cán bộ lão thành cách mạng Nông Viết Toại, năm nay đã bước sang tuổi 91. Là người sinh ra và lớn lên tại xã Cốc Đán, huyện Ngân Sơn và hoạt động suốt trong những năm dài kháng chiến nên trên quãng đường đi ông đã kể lại cho chúng tôi nghe nhiều câu chuyện thú vị không chỉ về những lần Bác Hồ qua huyện Ngân Sơn mà còn chuyện về việc thành lập Chi bộ Chí Kiên- Chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh Bắc Kạn, câu chuyện về Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong những ngày sống và làm việc ở Bắc Kạn, về liệt sỹ Bàn Văn Hoan- người đảng viên đầu tiên là dân tộc Dao và của xã Hà Hiệu; hay chuyện về ông Đồ Hậu ở huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng - một người rất giỏi văn thơ nhưng cuộc đời lại nhiều oan nghiệt. Dù tuổi đã cao nhưng ông vẫn có được trí nhớ tuyệt vời, sự minh mẫn và giọng nói trong sáng lạ thường, ông đã đọc cho chúng tôi nghe nhiều bài thơ của ông Đồ Hậu. Từng chi tiết từ nhỏ liên quan đến các địa danh, từng sự kiện, từng nhân vật đều được ông kể lại một cách tường tận… 

         Câu chuyện về con đường hoạt động cách mạng của Bác Toại đưa chúng tôi đến Bằng Vân lúc nào không hay. 7h30 chúng tôi đã có mặt tại trụ sở UBND xã Bằng Vân. Tiếp đoàn chúng tôi là anh Tạ Văn Chiến -  Phó Chủ tịch UBND xã và là người dẫn đường chúng tôi lên bản Lũng Sao. Vì xe ô tô của đoàn đã chật nên anh phải đi xe máy dẫn đường. Con đường lên bản Lũng Sao khoảng chừng 9 km, có 7 km đường nhựa dọc theo Quốc lộ 3, sau đó rẽ vào 2 km đường đất mới vào đến Lũng Sao.
       Nghe tin có đoàn làm phim về Bác Hồ đến bản, bà con người Dao Tiền ở bản Lũng Sao rất hồ hởi, sẵn sàng giúp đỡ. Bí thư Đoàn xã  Bằng Vân là anh Hoàng Văn Tùng, trưởng bản Lũng Sao là anh Bàn Văn Trung cùng xe máy đã có mặt sẵn sàng đưa chúng tôi đi gặp các nhân chứng. Người đầu tiên mà chúng tôi gặp là bà Bàn Thị Chống năm nay đã ngoài 80 tuổi nhưng vẫn còn rất nhanh nhẹn. Bà không biết nói tiếng Kinh cũng không biết nói tiếng Tày, rất may trong đoàn có phóng viên Đặng Minh Thuý là người Dao Tiền nên cuộc trao đổi được thực hiện rất suôn sẻ bằng tiếng Dao. Bà kể lại rằng khi Bác Hồ về đây bà mới chỉ khoảng 8- 9 tuổi. Vì còn nhỏ nên không được đón Bác. Bà chỉ nhìn Bác từ xa. Cùng trò chuyện với chúng tôi và bà Chống còn có ông Bàn Văn Phát. Qua câu chuyện chúng tôi được biết ông Phát chính là con trai của ông Bàn Triều Phung là chủ nhà mà trước đây Bác Hồ về nghỉ tại bản Lũng Sao. Giờ ông Bàn Triều Phung cũng đã về thế giới bên kia cùng với Bác. Khi đón Bác năm xưa ông Phung mới được 20 tuổi. Căn nhà năm xưa đã chuyển đi nơi khác, nhưng nền nhà hiện vẫn còn nằm cách đây khoảng 1km.
      Theo bà con bản Lũng Sao được nghe kể lại thì đêm ngày 10-5-1945, Bác Hồ từ Pác Bó cùng đoàn quân Nam Tiến qua xóm Thin Tẳng xã Bình Dương, xuống Khuổi Lầy, lên Tổng Lằn phía trong đèo Be Le (tức đèo Cao Bắc bây giờ) tạt vào Khuổi Nan, xuống đèo Liềm Phường thuộc xã Thượng Ân thì nghỉ lại ở bản Lũng Sao. Hiện ở bản Lũng Sao, ngoài bà Bàn Thị Chống còn có bà Bàn Thị Chệch cũng đã ngoài 80 tuổi được nhìn thấy Bác vào đêm hôm đó.
       Rời nhà bà Chống chúng tôi tiếp tục cuộc hành trình theo chân ông Phát đi bộ hơn 1km tìm về nền nhà cũ mà trước đây Bác Hồ từng nghỉ lại khi Bác đi từ Pác Bó sang Tân Trào. Đây chính là điểm dừng chân đầu tiên của Bác tại mảnh đất Bắc Kạn trước khi Bác di chuyển sang xã Cốc Đán.
      Bà con bảo nơi đây ngày xưa toàn rừng già và đường mòn, chỉ đi bộ được thôi, nay đã mở đường to rồi nhưng vẫn là đường đất nên trời mưa thì khó đi lắm, không đi xe được. Xe ô tô của đoàn chỉ đi được nửa đường thì phải dừng lại, chúng tôi phải xuống đi bộ. Trời đã bắt đầu nắng gắt. Anh em trong đoàn rất ái ngại vì lo bác Toại không đi bộ được, nào ngờ bác lại cười  động viên “ đi bộ cho nó khỏe chân” nên anh em rất vui và yên tâm. Do công tác dân vận khéo nên phóng viên Đặng Minh Thúy cũng đã nhanh chóng tìm gặp được bà Bàn Thị Chệch và cùng bà đi bộ leo lên điểm di tích. Lúc này trời bắt đầu nắng gắt nhưng bà con đều rất nhiệt tình leo dốc đến điểm di tích nằm ở trên sườn núi cao, đứng dưới nắng nghe bà Chệch kể chuyện năm xưa để đoàn ghi hình. Đoàn phân công mỗi người một việc: Kíp phóng viên Trương Thọ, Minh Thúy, Ngọc Minh thì ghi hình bà Chệch kể chuyện; Đại lượng thì bay Flycam ghi toàn cảnh bản làng; tôi thì chụp ảnh…, mỗi người một việc nên công việc nhanh chóng kết thúc. Công việc vất vả nhất là  ghi toàn cảnh bản làng, thường khi phải chọn nơi cao nhất để leo lên đó ghi hình thì nay nhờ có máy quay Flycam, chỉ cần bay 15 phút trên độ cao khoảng 200m là chúng tôi đã chụp được ảnh, ghi hình được toàn cảnh rồi…
     Hơn 71 năm đã trôi qua, những người được gặp Bác, được nhìn thấy Bác năm xưa giờ đã vắng dần, cảnh vật cũng đã đổi thay. Quanh nền nhà nơi Bác từng nghỉ những cây sau sau già đang mọc chồi non, mấy cây sấu, cây trám cổ thụ đang đứng lặng lẽ trong nắng, tạo nên những ký ức không lời về lịch sử và cuộc sống nơi đây. Chỉ tiếc rằng, hôm nay, tại nơi này, dấu tích năm xưa vẫn còn đó, những người được gặp Bác năm nào vẫn còn đây, nhưng ở nơi này vẫn chưa có một bia di tích nào được dựng lên để tưởng nhớ Người, bởi đây là điểm dừng chân đầu tiên của Người và đoàn quân Nam Tiến trên mảnh đất Bắc Kạn. Mới biết trách nhiệm của những người hậu thế, của những người làm công tác bảo tồn, bảo tàng còn nặng nề lắm!...
     Trời ngày càng nắng gắt. Những giọt mồ hôi bắt đầu lăn trên má, nhất là đạo diễn Lục Đại Lượng, quay phim Trương Văn Thọ và dẫn chương trình Mai Ngọc Minh. Nhờ bà con nhiệt tình giúp đỡ nên đến hơn 10 giờ 15 phút chúng tôi đã hoàn thành việc ghi hình tại bản Lũng Sao.
     Rời bản Lũng Sao lòng mỗi chúng tôi không khỏi bồi hồi xúc động nhớ về Người, về những năm tháng vất vả nhọc nhằn Người đi bộ, leo đèo, lội suối, vượt dốc, qua bao nhiêu hiểm nguy dẫn đoàn quân Nam Tiến để tới Tân Trào xây dựng căn cứ kháng chiến, chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa  Tháng Tám lịch sử giành chính quyền về tay nhân dân…
     Bản Lũng Sao hôm nay đã có nhiều đổi thay, con đường lớn đã mở vào tận bản, nhiều nhà đã có điện lưới quốc gia vươn tới. Bản đã có một Phân trường, các cháu đã được đi học bán trú. Dù bản còn gặp nhiều khó khăn nhưng 27 hộ đồng bào Dao tiền nơi đây luôn sản xuất đi đôi với tiết kiệm như lời dạy của Bác năm nào. Bà con nơi đây đã hỗ trợ nhau khai phá đất hoang thành ruộng canh tác. Đến nay, cả bản đã có 50 bung ruộng một vụ, nhà nào cũng đã sắm được xe máy, điện thoại di động. Bản đã có 3 đảng viên làm nòng cốt lãnh đạo bà con dựng xây cuộc sống mới… Tuy nhiên, do địa hình hiểm trở, nhiều đồi núi cao, khe sâu, việc canh tác gặp nhiều khó khăn, các hộ nằm rải rác trên các sườn đồi, vì vậy đời sống của bà con còn rất bấp bênh. Anh Bàn Văn Trung - trưởng bản Lũng Sao cho biết, hiện nay 100% là hộ đồng bào nơi đây vẫn thuộc diện hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều…
     Chia tay với bà con dân tộc Dao Tiền ở bản Lũng Sao chúng tôi quyết định đến Điểm trường Vi Ba của xã Bằng Vân, mong muốn được tận mắt xem các cháu người Dao ở đây học hành như thế nào. Điểm trường  tọa lạc trên sườn đồi cao ngay cạnh Quốc lộ 3. Điểm trường này được xây dựng do Chính phủ Nhật Bản viện trợ nằm trong Dự án cải tạo cơ sở vật chất các trường tiểu học miền núi phía Bắc nên rất khang trang, sạch sẽ. Điểm trường có 4 giáo viên và 26 học sinh bán trú, tất cả học sinh đều là người dân tộc Dao Tiền của bản Lũng Sao. Đoàn đến đúng vào lúc các cháu học sinh đang giờ nghỉ giải lao. Khi được biết trong đoàn có nhà văn, cán bộ lão thành cách mạng Nông Viết Toại, các cô giáo và học sinh ở đây rất vui mừng.  Quây quần trò chuyện cùng các cô và các cháu nhỏ, nhà văn Nông Viết Toại mong các cháu hãy luôn tự hào về truyền thống cách mạng của quê hương Lũng Sao, cố gắng học tập rèn luyện thật tốt, mai này xây dựng quê hương ngày càng giầu đẹp như mong muốn của Bác Hồ kính yêu…
    Chúng tôi rời Điểm trường Vi Ba thì đã gần 12 giờ trưa.  
 *************
    Sau hơn một tiếng đồng hồ nghỉ trưa, chúng tôi lại tiếp tục cuộc hành trình theo chân Bác, đi vào xã Cốc Đán. Theo như lời kể của  bác Toại thì đường từ Thượng Ân đến Cốc Đán năm xưa chỉ là đường mòn. Rừng cây rậm rạp, phải đi chui lủi, lên dốc xuống khe, đi lại rất vất vả. Hôm nay con đường từ Bằng Vân, qua Thượng Ân vào Cốc Đán đã được đầu tư trải nhựa phẳng lỳ, đi lại rất thuận tiện. Mùa này đồng đất suốt dọc con đường từ Thượng Ân vào Cốc Đán xanh một màu xanh của lúa xuân và cây thuốc lá, xa xa là những bản làng yên bình nằm ở ven thung, trên sườn núi. Một cảnh quan thật yên bình và nên thơ…
   
   Theo chân nhà văn Nông Viết Toại chúng tôi đến nhà ông Đồng Phúc Đệ năm nay đã 91 tuổi ở bản Hoàng Phài. Ông Đệ là người duy nhất còn lại được chứng kiến ngày Bác Hồ về nghỉ tại bản Hoàng Phài năm xưa. Theo lời ông Đệ, khi Bác Hồ về đây, địa phương cũng đang tổ chức lớp dạy chữ quốc ngữ cho chị em phụ nữ, sau này dạng lớp học như thế được gọi là bình dân học vụ. Bác Hồ đã có buổi trò chuyện thân mật cùng lớp học. Bác nói chuyện với chị em ở lớp học về chuyện Hai Bà Trưng từng dẫy binh khởi nghĩa chống giặc ngoại xâm, chuyện kiên trung bất khuất của chị Nguyễn Thị Minh Khai… Bác căn dặn, các bà các chị cần tiếp tục noi gương những nữ anh hùng ấy, đóng góp công sức cho cách mạng. Nhưng để đóng góp được công sức cho cách mạng thì phải học. Biết chữ mới hiểu được điều hay lẽ phải…Lúc đó mọi người đều không biết đó là Bác Hồ, mà chỉ quen gọi là Ông Cụ.
    Ông Đệ dẫn chúng tôi đến nơi mà trước đây Bác Hồ đã có buổi nói chuyện với cán bộ, đồng bào và phụ nữ học chữ hôm ấy. Ngôi nhà hiện không còn nữa. Ngay cạnh đó hiện là ngôi nhà dài nối liền nhau với 7 hộ cùng sinh sống. Ông Đồng Phúc Chưởng chủ ngôi nhà và là thầy giáo dạy học lớp bình dân học vụ cho chị em phụ nữ ngày đó cũng đã mất. Hiện chỉ còn bà Đồng Thị Sơ là cháu gái ruột của ông Chưởng coi giữ ngôi nhà. Bà Sơ được ông giáo Chưởng kể lại rằng: tối hôm đó Bác Hồ ngủ lại đây, mới đầu là ngủ tại nhà ông Chưởng nhưng đến sáng sớm hôm sau lại thấy Bác rửa mặt ở nhà khác…  Ông Đệ còn kể lại cho chúng tôi nghe chuyện cán bộ địa phương đã tìm cho Bác một con ngựa để đi đường cho đỡ mệt. Trước khi lên đường, Bác đưa cho các đồng chí cán bộ địa phương một chiếc phong bì. Đoàn đi khỏi Hoàng Phài khá lâu, anh em cán bộ mới dám mở ra. Ai cũng nhìn nhau ngạc nhiên, vì thấy số tiền Bác cho quá lớn, những 40 đồng Đông Dương (lúc đó 1 tạ thóc mới có giá 1,2 đồng). Từ Hàng Phài xã Cốc Đán, Bác cùng với đoàn cán bộ, bộ đội đi vào Bản Pồm, xuống Khau Két, ra Nà Pán, Bản Nà đi xuống xã Hà Hiệu.
    Tuy Bác chỉ ở lại với cán bộ và đồng bào xã Cốc Đán chưa trọn 1 ngày đêm, nhưng khi được biết “ Cụ già” trong đoàn người ấy chính là Bác Hồ, nhiều người dân đã rất tiếc nuối vì chưa được nhìn kỹ. Tuy vậy cũng rất tự hào vì Cốc Đán đã vinh dự được đón Bác Hồ. Hiện nay dưới gốc đa Hoàng Phài, tấm bia kỷ niệm ghi nhớ ngày Bác Hồ về Cốc Đán vẫn luôn được thắp hương tưởng nhớ Người - Như tấm lòng người dân Cốc Đán nguyện mãi đi theo con đường mà Người đã lựa chọn, chỉ lối dẫn đường. Chỉ tiếc rằng, xung quang gốc đa cổ thụ ấy nhiều nhà hàng quán được mọc lên xây lấn vào tận gốc cây làm bớt đi vẻ đẹp và sự tôn nghiêm của nơi này. Mong sao một ngày nào đó chính quyền và ngành chức năng sẽ giải tỏa những hàng quán xây lấn chiếm trả lại mặt bằng thông thoáng, để nơi này mãi là niềm tự hào và là nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho muôn đời sau.
      Rời Hoàng Phài, xã Cốc Đán thì mặt trời cũng sắp xuống núi. Một ngày nắng gắt, ai cũng thấm mệt nhưng trong lòng ai cũng vui và phẩn khởi vì được đến những nơi mà trước đây Bác Hồ đã từng nghỉ chân. Đặc biệt là đi suốt cả ngày nhọc nhằn với đoàn làm phim mà bác Toại vẫn khỏe và vui, những câu chuyện bác kể như nguồn lực nơi con người ở tuổi 91 này vẫn không bao giờ cạn vơi... Dừng chân nghỉ và dạo bước trên con đường nhựa phẳng lì từ Cốc Đán ra, dưới những tán lá rừng cây cổ thụ trong ánh nắng chiều tà bác lại đọc cho chúng tôi nghe những vần thơ của Đồ Hậu ngợi ca vẻ đẹp hữu tình của quê hương Bắc Kạn thân yêu: “Một dải xuân sơn khỏi chạnh đào/Quan làng suối nọ cảnh thanh tao/Ngọn treo đầu núi nghìn năm chảy/Sóng lẫn trên mây mấy trượng cao/Xanh biếc tưởng trời phơi tấm lụa/Ù ào dưới đất nổi cơn trào/Cảnh này trong sạch công ai đó/Hay đã từ xưa chúa vũ đào”…
      Kết thúc hành trình ngày làm việc đầu tiên, chúng tôi thấy trào dâng niềm xúc động, tự hào và càng có thêm động lực để đến những điểm dừng chân tiếp theo của Bác trên quê hương Bắc Kạn, trong cuộc hành trình Nam Tiến đầy gian nan vất vả của Người.
      Hơn 21h00 khuya chúng tôi mới về đến nhà. Khá mệt nhưng mà thật vui vì một ngày làm việc nhiều ý nghĩa, ngày mở đầu cho cả chuyến đi với biết bao dự định. Tối về anh em chúng tôi lại tranh thủ viết, in sao băng… và lại tiếp tục chuẩn bị cho cuộc hành trình mới. Ngày mai, 5h00 anh em lại lên đường…
 
                                                  ( Còn nữa )            
                                                                       Ghi chép của Ma Phương Tân
 

Tags:

Hiện chưa có bình luận nào, hãy để lại bình luận của bạn về tin tức này.

Nhập bình luận của bạn:

Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.

Gửi bình luận Nhập lại

Dự báo thời tiết

Cập nhật: 15:56 ngày 23/11/2017

Nguồn: Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Bắc Kạn

Nhiệt độ thấp nhất

Nhiệt độ cao nhất

Độ ẩm

1 USD = 22760 VNĐ

36.620/lượng

Lượt truy cập:

1182830